Elk Game Boy-model gerangschikt van slechtst naar best voor kopers

Vandaag de dag een originele Nintendo-handheld aanschaffen betekent kiezen tussen nostalgie en daadwerkelijke speelbaarheid. In deze gids, waarin we elk Game Boy-model gerangschikt hebben van slechtst naar best, beoordelen we de complete line-up strikt op onaangepaste fabrieksprestaties, schermzichtbaarheid, batterijlogistiek in Europa, backwards compatibility en veelvoorkomende hardwaredefecten. Aan het einde weet je precies welk model past bij jouw handen, jouw ogen en de specifieke cartridge-collectie die je wilt verzamelen.

Game Boy-hardwarespecificaties en compatibiliteitsmatrix

Voordat we naar de individuele consoles kijken, moet je begrijpen hoe Nintendo de cartridge-generaties door de jaren heen heeft opgebouwd. Elke cartridge heeft een drieletterige code in de onderste hoek van het label staan, die aangeeft welke hardware vereist is om de game te draaien:

• DMG (Dot Matrix Game): Originele grijze cartridges ontworpen voor de Game Boy uit 1989. Ze spelen af in monochrome tinten of met eenvoudige kleurenpaletten op nieuwere systemen.
• CGB (Color Game Boy): Deze zijn opgedeeld in twee verschillende types. Zwarte cartridges (dual-mode) tonen verbeterde kleurenpaletten op een Game Boy Color of Advance, maar blijven backwards compatible met oudere monochrome systemen. Transparante, bolle cartridges missen de inkeping in de bovenhoek en starten uitsluitend op een Game Boy Color of Game Boy Advance.
• AGB (Advance Game Boy): 32-bits cartridges op half formaat die alleen passen en werken in systemen uit de Game Boy Advance-familie.

Een enorm voordeel voor verzamelaars in PAL-regio's is dat elke Game Boy-console en -cartridge 100% regiovrij is. Of je nu een Europese cartridge koopt met de opdruk EUR, NOE of UKV, een Noord-Amerikaanse USA-kopie of een Japanse JPN-import: hij start direct op elke compatibele Game Boy-hardware zonder adapters of regiolocks. Omdat de schermen hun eigen verversingssnelheid genereren, onafhankelijk van PAL- of NTSC-televisiestandaarden, draaien alle games wereldwijd op exact dezelfde snelheid.

Zo verhouden de zeven officiële hardwaremodellen zich tot elkaar wanneer we elk Game Boy-model gerangschikt naast elkaar zetten:

7. Originele Game Boy (DMG-01): Iconische baksteen, vreselijk scherm

De DMG-01 uit 1989 (en de latere gekleurde "Play It Loud!"-varianten) is een monumentaal stuk industriële geschiedenis, maar staat vandaag de dag op de allerlaatste plaats als onaangepaste console om daadwerkelijk op te spelen. De boosdoener is het passieve-matrix STN (Super Twisted Nematic) reflectieve lcd-scherm. Zelfs onder fel, direct licht heeft het erwtensoepgroene scherm last van zware motion blur en ghosting. Snelle platformers zoals Super Mario Land 2 of Donkey Kong Land veranderen in een vage veeg zodra je personage rent, waardoor je continu aan het contrastwieltje aan de zijkant moet draaien naarmate het scherm opwarmt.

Waar de originele baksteen nog steeds in uitblinkt, zijn de oerdegelijke bouwkwaliteit, de ergonomie voor grote handen en de audioprestaties. Gevoed door vier standaard AA-batterijen die goed zijn voor ruim twintig uur speeltijd, overleeft de dikke ABS-behuizing valpartijen die moderne elektronica direct zouden vernielen. Bovendien bevat de DMG-01 de luidste monospeaker met de diepste bassen van de hele familie, en de 3,5mm-koptelefoonaansluiting levert opvallend zuiver stereogeluid—de reden dat chiptune-muzikanten er nog altijd bij zweren.

Let bij het inspecteren van een tweedehands DMG-01 goed op de randen van het scherm terwijl er een game draait:

• Ontbrekende verticale lijnen: Komt extreem veel voor. De lijm en het soldeersel van de flatcable onder het scherm laten na tientallen jaren los. Gelukkig kun je dit zelf of via een reparateur eenvoudig herstellen door de strip onder het glas voorzichtig te verwarmen met een soldeerbout om de bestaande verbindingen opnieuw te laten vloeien.
• Ontbrekende horizontale lijnen: Laat hem liggen, tenzij de console geprijsd is voor onderdelen. De horizontale flatcable loopt langs de zijkant van het glas met een microscopisch kleine pitch en is vrijwel onmogelijk betrouwbaar te repareren zonder het lcd-scherm te vernietigen.

6. Game Boy Micro (OXY-001): Premium afwerking met flinke compromissen

De Game Boy Micro (OXY-001), uitgebracht aan het staartje van het Advance-tijdperk, is de meest gestroomlijnde handheld die Nintendo ooit heeft gemaakt. De behuizing van geanodiseerd aluminium glijdt moeiteloos in je broekzak. Het 2,0-inch scherm propt exact dezelfde resolutie van 240x160 pixels van de volwaardige GBA in een veel kleinere fysieke ruimte. Dit levert een haarscherpe pixeldichtheid op en vijf helderheidsniveaus met achtergrondverlichting (in te stellen door L ingedrukt te houden en op de volumeknop te drukken). Ook brengt hij de standaard 3,5mm-koptelefoonaansluiting terug die op de SP was weggelaten.

Waarom staat hij dan zo laag wanneer we elk Game Boy-model gerangschikt bekijken voor kopers? Ten eerste is de Game Boy Micro-compatibiliteit zwaar beperkt. Om het moederbord zo compact mogelijk te maken, heeft Nintendo de dual-voltage regulator en de op de Z80 gebaseerde coprocessor volledig geschrapt. Daardoor speelt de OXY-001 alleen Game Boy Advance-cartridges (AGB) af; originele Game Boy- en Game Boy Color-cartridges klikken fysiek niet eens in het slot. Ten tweede maakt het piepkleine scherm het lezen van RPG-teksten en drukke menu's vermoeiend tijdens langere speelsessies.

Kopers moeten bovendien rekening houden met twee fysieke zwakke plekken van de OXY-001:

1. Breekbaar intern frame: Onder de metalen buitenkant zit een intern plastic chassis dat met de jaren extreem broos wordt. Alleen al het losschroeven van het batterijklepje om een versleten OXY-003-batterij te vervangen kan de minuscule plastic schroefpilaartjes aan de binnenkant doen afbreken.
2. Faceplates en opladers: De verwisselbare frontjes krassen snel, en de kleine klemmetjes waarmee ze op de behuizing vastklikken breken regelmatig af. Daarnaast heb je een Micro-specifieke oplader (OXY-002) nodig, aangezien de oplaadpoort afwijkt van die van de GBA SP of Nintendo DS.

5. Game Boy Pocket (MGB-001): Scherp monochroom, zwakke batterijen

Als je puur en alleen originele monochrome cartridges wilt spelen zonder hardwarematige aanpassingen, is de Game Boy Pocket (MGB-001) een gigantische stap voorwaarts ten opzichte van de originele baksteen. Nintendo verving het wazige groene STN-paneel door een FSTN (Film compensated Super Twisted Nematic)-scherm. Het resultaat is een groter, merkbaar scherper en echt zwart-witbeeld met veel betere kijkhoeken en aanzienlijk minder ghosting.

Toch laat een vergelijking tussen de Game Boy Pocket vs Color of de originele DMG een flink technisch compromis zien: het voedingscircuit. Door het batterijcompartiment te verkleinen naar twee AAA-batterijen, bracht Nintendo de batterijduur terug naar ruwweg acht uur en werd de interne DC-DC spanningsregelaar tot het uiterste gedreven. Je zult merken dat het schermcontrast daalt en pulseert op het ritme van de gamemuziek of zodra het rode batterij-ledje aangaat. Als je van plan bent een moderne flashcart zoals een EverDrive te gebruiken, zorgt de stroompiek bij het opstarten er regelmatig voor dat een standaard MGB-001 reset of vastloopt, tenzij je AAA-lithiumbatterijen van topkwaliteit gebruikt.

Een handige tip voor verzamelaars die naar importmodellen kijken: de allereerste Japanse productieseries van de MGB-001 hebben géén rood batterij-ledje links van het scherm. Latere Japanse exemplaren en de standaard Europese releases kregen deze led wel, zodat spelers niet langer uren aan voortgang in Pokémon verloren door een plotseling lege batterij. Let er ook op dat de Pocket de kleinere MGB-004-linkkabelpoort introduceerde, die de standaard bleef voor de Game Boy Color- en Advance-lijnen.