Een felbegeerde klassieker voor je Super Nintendo Entertainment System kopen om er vervolgens achter te komen dat er een goedkoop modern printplaatje in zit, is een beproeving die elke verzamelaar wil vermijden. Weten hoe je een namaak SNES cartridge herkent voordat je afrekent — of meteen nadat je pakketje binnenkomt — voorkomt dat je te veel betaalt voor waardeloze bootlegs en beschermt je console tegen slecht geproduceerde printplaten. Omdat de meeste online gidsen zich uitsluitend richten op de hoekige Noord-Amerikaanse cartridges, hebben we deze checklist specifiek opgesteld rondom Europese PAL games, inclusief regiocodes, de afgeronde behuizing en geavanceerde "donor"-conversies.
1. De Behuizing, Textuur en Schroeven
De snelste manier om nagemaakte Super Nintendo games te ontmaskeren, is door de plastic behuizing zelf grondig te inspecteren. Waar Noord-Amerikaanse NTSC-U cartridges een hoge, rechthoekige, hoekige behuizing met een plat bovenlabel hebben, delen Europese PAL uitgaven het afgeronde, ergonomische ontwerp van de Japanse Super Famicom. Zeer goedkope PAL bootlegs zitten soms in een hoekige behuizing in Amerikaanse stijl met een PAL label erop geplakt; een overduidelijk signaal dat er iets niet klopt.
Zelfs als vervalsers de juiste ronde PAL mal gebruiken, verraadt de kwaliteit van het plastic hen vaak. Authentieke Nintendo behuizingen zijn spuitgegoten van hoogwaardig ABS-plastic met een herkenbare, licht korrelige matte textuur op de behuizing en een gladde, verzonken uitsparing voor het label. Een typische SNES reproductiecartridge voelt overdreven glad aan, bijna zeepachtig of vettig, en vertoont vaak ruwe gietnaden langs de zijkanten waar de twee helften samenkomen.
Draai de cartridge om en controleer het gegoten Nintendo logo aan de bovenkant van de achterkant. Om douanecontroles te omzeilen, laten fabrikanten van namaakbehuizingen in Azië deze rechthoekige uitsparing vaak helemaal leeg, of gieten ze een vervormd logo waarin de kleine letter "o" in Nintendo rond is in plaats van smal met afgeplatte zijkanten.
Controleer tot slot de twee schroeven waarmee de behuizing vastzit:
Authentieke cartridges gebruiken twee 3.8mm metalen Gamebit veiligheidsschroeven met een matte afwerking van geborsteld staal of donker zink en licht afgeronde inkepingen.
Bootlegs uit de vroege jaren 90 gebruiken soms plastic kliklipjes of standaard kruiskopschroeven (Phillips).
Koop de spullen uit dit artikel
Met de hand geselecteerd bij wat je leest — getest en met garantie.
5. De Behuizing Openmaken: De Definitieve PCB-Check
Voor elke cartridge die meer waard is dan een paar euro zakgeld, is een inspectie van de interne SNES PCB simpelweg noodzakelijk. Je hebt hiervoor een 3.8mm Gamebit schroevendraaier nodig (let op: het grotere 4.5mm Gamebit bitje is bedoeld voor de behuizing van de Super Nintendo console zelf, niet voor de cartridges).
Leg de cartridge met de voorkant naar beneden op een zachte doek, plaats de 3.8mm schroevendraaier loodrecht op de twee schroeven aan de achterkant en draai tegen de klok in. Als je klaar bent met inspecteren en de behuizing weer wilt sluiten, plaats de schroef dan in het gat en draai eerst voorzichtig tegen de klok in tot je de schroefdraad met een lichte klik voelt vallen. Draai hem pas daarna met de klok mee vast. Zo grijpt de metalen schroef in de bestaande fabrieksschroefdraad uit de jaren 90, in plaats van nieuw draad te snijden en de broze plastic schroefpilaren te forceren.
Zodra je de voorkant van de behuizing tilt, let je op de volgende authenticiteitskenmerken op de printplaat:
De Nintendo zeefdruk: Elke originele printplaat (op een handvol zeldzame uitzonderingen van Acclaim of Electronic Arts na, die alsnog duidelijke merknamen bevatten) heeft het officiële Nintendo logo en een fabricagejaar in witte inkt op het glasvezel gedrukt, samen met een layoutcode zoals SHVC-1A0N-20 of SNSP-1J0N-10.
Gestempelde Mask ROM's: De data van de game staat op een of twee rechthoekige zwarte Mask ROM chips. Bij een authentieke PAL SNES cartridge is de bovenkant van deze chip gelaserd of bedrukt met zilveren/witte inkt met de exacte viercijferige gamecode van het voorlabel. Een authentiek PAL exemplaar van Super Metroid (SNSP-RI-UKV) heeft bijvoorbeeld SNSP-RI-0 direct op de Mask ROM chip gestempeld staan.
Geen zwarte epoxy-druppels ("glob tops", op één zeldzame uitzondering na): Goedkope moderne bootlegs maken vrijwel altijd gebruik van Chip-on-Board (COB) technologie, waarbij kwetsbare siliciumchips worden verborgen onder lelijke, ronde druppels glanzende zwarte epoxyhars. Afgezien van de originele Japanse en Amerikaanse Star Ocean of een heel klein aantal laat uitgebrachte puzzelspellen, bevatten reguliere PAL cartridges uit de winkel nooit zulke zwarte harsdruppels.
5V versus 3.3V architectuur: Moderne Chinese reproductieprintplaten gebruiken meestal hedendaagse 3.3V flashgeheugenchips die op een adapterbordje zijn gesoldeerd zonder spanningsomzetters (level shifters). Aangezien de Super Nintendo een volledige 5V naar de cartridgesleuf stuurt, draaien deze 3.3V chips buiten hun specificaties. Dit zorgt voor overtollige hitte die zowel de namaakcartridge als de interne spanningsregelaar van je console kan beschadigen.
Krijg exclusieve, vroege toegang tot zeldzame nieuwe voorraad, gekeurde items en geheime kortingscodes, eerder dan wie dan ook.
Moderne reproducties gebruiken ofwel goedkope plastic klikbehuizingen zonder schroeven, of glimmende, verchroomde Gamebit schroeven met scherpe, slecht afgewerkte randen waar je nagel achter blijft haken.
Soms hoekige Amerikaanse stijl, of gebogen met dikke, oneffen naden
Textuur Plastic
Strak, licht korrelig mat ABS-plastic
Overdreven glad, glanzend of zeepachtig plastic
Gegoten Logo Achterkant
Scherp ovaal "Nintendo" logo met afgeplatte 'o'
Lege uitsparing, spelfouten of vervormd lettertype
Schroeven
Twee dof-metalen 3.8mm Gamebit schroeven
Plastic schroeven, kruiskopschroeven of glimmend chromen Gamebits
Rand van de Printplaat
Donkergroen glasvezel met een afgeschuinde rand van 45 graden
Felgroene, witte of blauwe printplaat met een scherpe, rechte rand
2. Drukkwaliteit van het Voorlabel en Regiocodes
Voor een grondige controle van het SNES cartridge-label moet je zowel naar de drukmethode als naar de regionale serienummers kijken. Elke authentieke PAL SNES cartridge heeft een specifieke alfanumerieke code die onderaan of langs de zijrand van het voorlabel is gedrukt, en deze begint altijd met SNSP (Super Nintendo System PAL).
Dit voorvoegsel wordt gevolgd door een twee- tot vierteken-lange game-ID en een drieletterig regiosuffix dat aangeeft waar de game werd gedistribueerd en welke taal op het label en in de handleiding wordt gebruikt:
SNSP-xxxx-UKV: Verenigd Koninkrijk (Engelse tekst, bij latere uitgaven vaak met een groene VRC of ELSPA leeftijdsclassificatie).
SNSP-xxxx-NOE: Nintendo of Europe, gedistribueerd in Duitsland (Duitse tekst op de zijkant en bij de waarschuwingen).
SNSP-xxxx-FAH: Frankrijk en Nederland / Holland (Franse/Nederlandse tekst).
SNSP-xxxx-EUR: Algemene Europese uitgave (meestal Engelstalig, uitgebracht in diverse kleinere regio's).
SNSP-xxxx-ESP / ITA / SCN: Respectievelijk Spanje, Italië en Scandinavië.
Makers van namaak SNES games begrijpen de Europese regiosuffixen zelden goed. Je zult regelmatig een reproductie van een Duitstalige RPG tegenkomen met een UKV code, of erger nog, een Amerikaanse SNS-xxxx-USA code gedrukt op een afgerond PAL label.
Bekijk vervolgens het drukwerk en het laminaat zelf. Originele labels uit de jaren 90 werden geproduceerd op industriële offsetpersen en afgewerkt met een dunne, duurzame beschermende lamineerlaag die na dertig jaar subtiele micro-krasjes en lichte vergeling langs de randen vertoont. Als je een authentiek label bekijkt onder een loep of met de macromodus van je telefoon, zie je dat het artwork is opgebouwd uit piepkleine, gelijkmatige CMYK-rasterpatronen (rozetjes), terwijl de diepzwarte tekst (zoals "MADE IN JAPAN" of de regiocode) er als een aparte, haarscherpe dekkende zwarte laag overheen is gedrukt.
Reproductielabels worden meestal geprint op moderne inkjet- of kleurenlaserprinters. Onder een vergroting ziet de kleine copyrighttekst er wazig of korrelig uit, of vertoont deze horizontale strepen van de printkop. De afwerking is ofwel oogverblindend glanzend door dik modern vinyl stickermateriaal, of juist compleet ongelamineerd mat papier dat vocht absorbeert en inkt afgeeft als je erover wrijft. Let ook goed op de hoeken: originele gestanste labels vallen netjes binnen de verzonken rand van het plastic met overal evenveel tussenruimte, terwijl met de hand gesneden of slecht ontworpen namaaklabels ongelijke marges hebben of hoeken waarvan de ronding niet overeenkomt met de behuizing.
3. Het Ingedrukte Fabrieksstempel op het Achterlabel
Om een namaak SNES cartridge te herkennen, moet je de game ook omdraaien om het grijze waarschuwingslabel op de achterkant te bestuderen. Behalve dat de taal moet overeenkomen met de regio op het voorlabel (een Duits NOE voorlabel hoort doorgaans bij een Duits of meertalig Europees achterlabel), heeft elke originele cartridge een fabrieksstempel in reliëf.
Tijdens de assemblage in de fabrieken van Nintendo drukte een mechanische stempel een tweecijferig getal — en af en toe een letter voor latere softwarerevisies, zoals 12 of 20A — direct in het papier van het achterlabel, voor of na het aanbrengen. Deze stempel bevat geen inkt; het is een fysieke inkeping in de sticker en het onderliggende plastic.
Om dit te controleren, houd je de cartridge onder een bureaulamp of bij het raam en kantel je hem langzaam totdat het licht er schuin op valt. De twee ingestanste cijfers bevinden zich meestal aan de rechterkant van het achterlabel, al kunnen ze soms iets uit het midden staan. Moderne nagemaakte achterlabels zijn volledig vlak en missen deze inkeping compleet.
Vertrouw echter nooit uitsluitend op het stempel op de achterkant. Slimme oplichters weten dat verzamelaars hierop letten, wat leidt tot de beruchte truc van de verwisselde achterkant. Een verkoper koopt voor een prikkie een doos vol waardeloze, beschadigde PAL sportspellen zoals Kick Off of Super Tennis, schroeft de authentieke achterkanten los — inclusief originele Nintendo logo's, originele 3.8mm schroeven en echte fabrieksstempels — en schroeft die op een nagemaakte voorkant met daarin een bootleg printplaat van een zeldzame game. Vergelijk daarom altijd de slijtage en eventuele vergeling van de achterkant met die van de voorkant; als de achterkant vergeeld en bekrast is terwijl de voorkant er fabrieksnieuw uitziet, moeten de alarmbellen gaan rinkelen.
4. De Connector Inspecteren Zonder Openmaken
Als je op een rommelmarkt of retrogamebeurs rondloopt zonder gereedschap op zak, kun je alsnog een snelle visuele controle uitvoeren op de printplaat (PCB) door recht in de opening aan de onderkant van de cartridge te kijken.
Let hierbij op de zichtbare rand van de glasvezelplaat waar de gouden contactpunten zitten:
Controleer de afschuining van de rand: Originele Nintendo PCB's hebben een machinaal afgeschuinde rand van 45 graden (chamfer) langs de onderkant. Hierdoor glijdt de printplaat soepel tussen de metalen pinnen van de Super Nintendo console zonder te haken. Vrijwel elke goedkope SNES reproductiecartridge heeft een ruwe, recht afgesneden rand die scherp aanvoelt aan je vinger. Dit kan op den duur de contactlaag wegschrapen of de pinnen in de cartridgesleuf van je console verbuigen.
Kijk naar de kleur van de printplaat: Originele Nintendo printplaten gebruiken een donker, licht doorschijnend olijfgroen glasvezel met dofgouden contactbanen die in het midden vrijwel altijd lichte verticale sleepsporen van het insteken vertonen. Moderne bootleg printplaten gebruiken vaak fel smaragdgroene, blauwe, rode of spierwitte soldeermaskers met flinterdunne, overdreven glimmende gouden banen.
Tel het aantal rijen pinnen bij games met speciale chips: De meeste standaard games gebruiken alleen de centrale connector met 46 pinnen. Titels die gebruikmaken van ingebouwde coprocessors — zoals Starwing (Super FX), Super Mario World 2: Yoshi's Island (Super FX2), Street Fighter Alpha 2 (S-DD1), of Mega Man X2 en Mega Man X3 (CX4) — hebben echter de extra 16 pinnen nodig (8 aan weerszijden) die naast de hoofdconnector zitten. Als iemand je een exemplaar van Mega Man X3 aanbiedt waarbij alleen de middelste pinnen aanwezig zijn, of waarbij de zijpinnen er wel zitten maar nergens mee verbonden zijn, heb je te maken met een namaak of een niet-werkende ombouw.
Namaak SNES cartridges herkennen wordt aanzienlijk lastiger wanneer het gaat om kostbare titels zoals Terranigma, Hagane: The Final Conflict, Demon's Crest, Castlevania: Vampire's Kiss of Mega Man X3. Omdat kopers van dit soort zeldzame games altijd om foto's van de printplaat vragen, gebruiken oplichters hiervoor zelden opzichtige printplaten met zwarte harsdruppels. In plaats daarvan bouwen ze zogenaamde "Frankenstein" donor-conversies.
Voor zo'n donor-conversie neemt een modder een originele, goedkope PAL cartridge met exact dezelfde printplaatindeling en SRAM-configuratie als de dure game — ze offeren bijvoorbeeld een goedkope voetbalmanager-cartridge op om een zeldzame RPG na te maken. Vervolgens desolderen ze de originele Mask ROM chip en solderen ze een programmeerbare EPROM chip, waarop de code van de zeldzame game is gebrand, op de authentieke Nintendo printplaat.
Omdat er op de printplaat nog steeds Nintendo in witte zeefdruk staat en de gouden pinnen netjes zijn afgeschuind, lijkt hij op het eerste gezicht origineel. Zo herken je een donor-conversie direct:
Let op kwartsvensters en tape: Oudere UV-wisbare EPROM chips (zoals de 27C801 of 27C322) hebben een klein rond kwartsvenstertje in het midden waardoor het silicium zichtbaar is. Dit is meestal afgedekt met een stukje zwarte isolatietape of een foliesticker om te voorkomen dat licht de game wist. Originele Nintendo Mask ROM's zijn van massief zwart plastic, zonder vensters en zonder stickers.
Controleer op adapterbordjes en losse draden: Omdat de pinbezetting van standaard EPROM's afwijkt van de specifieke Mask ROM's van Nintendo, moeten ombouwers dunne geïsoleerde overbruggingsdraden ("bodge wires") van de pootjes naar de gaten op de printplaat trekken, of de chip op een klein groen dochterbordje solderen dat boven de hoofdprintplaat zweeft.
Inspecteer de soldeerpunten aan de achterkant: Draai de printplaat om. Machinaal golfsolderen uit de fabriek zorgt voor gelijkmatige, licht doffe, kegelvormige soldeerpunten bij elke pin op de plaat. Als de soldeerpunten van de hoofd-ROM glimmend, bol, verbrand door bruine vloeimiddelresten (flux) of slordig zijn vergeleken met de CIC lockout chip ernaast, is de ROM handmatig vervangen.
Controleer de batterij voor opslag: Games waarin je voortgang kunt opslaan (zoals Super Mario World, Donkey Kong Country of The Legend of Zelda: A Link to the Past) gebruiken een 3V CR2032 knoopcelbatterij met soldeerlipjes die direct op de batterij zijn gepuntlast en door de printplaat zijn gesoldeerd. Originele batterijen hebben meestal een stempel met het jaar en de maand uit twee cijfers (zoals 93-08). Hoewel een netjes vervangen batterij met lipjes normaal onderhoud is voor een dertig jaar oude game, wijst een lompe plastic batterijhouder die met lijm of dikke klodders soldeertin op de contacten is gezet vaak op een zelfgemaakte printplaatconversie.
7. Extra voor CIB-Verzamelaars: Nagemaakte Doosjes en Handleidingen
Nu de prijzen voor complete PAL games (CIB / Complete in Box) flink zijn gestegen, worden online marktplaatsen overspoeld met reproducties van kartonnen doosjes en handleidingen. Deze worden vaak gecombineerd met een originele losse cartridge om de waarde te verdubbelen of verdrievoudigen.
Aangezien Super Nintendo games in vrijwel heel Europa in onverzegelde kartonnen doosjes werden verkocht, kunnen vervalsers eenvoudig platte replica's laten drukken. Om een PAL doosje en handleiding op echtheid te controleren, kijk je eerst naar de constructie voordat je naar het artwork kijkt:
Controleer de kleur van het karton aan de binnenkant: Maak de zijklep open en kijk aan de binnenkant van het doosje. Echte Europese Nintendo doosjes uit de jaren 90 werden gedrukt op gerecycled grijskarton; de onbedrukte binnenkant is dof, vezelig matgrijs of licht bruingrijs. Vrijwel alle moderne reproductiedoosjes zijn gedrukt op nieuw gebleekt karton dat aan de binnenkant helder, glad wit is.
Inspecteer de sluitlipjes en de lijmnaden: Authentieke PAL doosjes maken gebruik van een strakke stansvorm waarbij de zijflappen kleine, precieze rechthoekige insteeklipjes hebben die in de inkepingen van de stofkappen vallen. Reproductiedoosjes hebben vaak afgeronde, slordig gesneden lipjes, of vertonen microscopisch kleine perforatierandjes langs de vouwlijnen waar ze uit een lasergesneden vel zijn gedrukt.
Bekijk de nietjes en het papier van de handleiding: Originele handleidingen hebben twee metalen nietjes in de rug die na dertig jaar meestal lichte oxidatie of dofheid vertonen, samen met natuurlijke vouwsporen in het papier. Moderne replicahandleidingen zijn vaak gedrukt op dik, glanzend folderpapier, ruiken licht naar verse toner en vertonen een wazig rasterpatroon of moiré-effect op screenshots, omdat ze zijn gescand van een bestaande handleiding in plaats van gedrukt met de originele drukplaten.
Veelgestelde Vragen
Kan een namaak SNES cartridge mijn console beschadigen?
Ja, veel goedkope reproductiecartridges kunnen zowel mechanische als elektrische schade veroorzaken. Hun printplaten missen meestal afgeschuinde randen, waardoor de pinnen in de cartridgesleuf van je console kunnen slijten en verbuigen. Daarnaast gebruiken ze vaak 3.3V flashchips in een 5V systeem zonder spanningsregeling, wat zorgt voor extra hitte en overbelasting van de interne componenten van je Super Nintendo.
Welke schroevendraaier heb ik nodig om een Super Nintendo game te openen?
Je hebt een 3.8mm Gamebit veiligheidsschroevendraaier nodig om een authentieke SNES cartridge te openen. Wil je ook de behuizing van de Super Nintendo console zelf openen voor onderhoud of reparatie, dan heb je de iets grotere 4.5mm Gamebit schroevendraaier nodig.
Horen PAL SNES cartridges een glanzend label te hebben?
In tegenstelling tot Noord-Amerikaanse cartridges, die laat in de levensduur van de console overstapten op ongelamineerde labels, behielden de meeste authentieke Europese PAL cartridges een gladde, halfglanzende (semi-gloss) beschermlaag. Daarom moet je een PAL game nooit puur op glans beoordelen; controleer altijd het offset-drukpatroon, de regionale serienummers en de interne printplaat.
Hoe weet ik of een SNES game een vervangend label heeft?
Vervangende labels hebben meestal afgeronde hoeken die net niet lekker in het verzonken plastic kader vallen, wazige of korrelige letters bij de kleine copyrightregels, en een totaal gebrek aan ouderdomssporen of micro-krasjes in vergelijking met de behuizing eromheen. De cartridge openmaken om te controleren of de code op de Mask ROM overeenkomt met die op het label, is de beste manier om zekerheid te krijgen.
Conclusie
Het herkennen van een namaak SNES cartridge draait om het combineren van externe en interne controles in plaats van te vertrouwen op één enkel detail. Door de textuur van de afgeronde PAL behuizing te controleren, de SNSP regiocode op het label te vergelijken met de code op de interne Mask ROM chip en standaard een 3.8mm Gamebit schroevendraaier bij de hand te hebben, filter je zowel goedkope importbootlegs als misleidende EPROM-ombouwen er direct uit. Wil je liever geen enkel risico lopen? Elke Super Nintendo game in het assortiment van RetroBroker wordt opengemaakt, op printplaatniveau gecontroleerd op originele Mask ROM's en uitvoerig getest op originele hardware voordat hij in de webshop verschijnt.
