Która konsola ma najlepszą bibliotekę retro dla kolekcjonerów wydań PAL?

Wybór systemu, który oferuje najlepszą bibliotekę gier retro, sprowadza się zazwyczaj do regionalnych niuansów, niezawodności sprzętu oraz tolerancji na delikatne opakowania. Dla graczy w Europie realia spowolnień w 50 Hz, brakujących lokalizacji i różnej trwałości pudełek mają ogromny wpływ na to, jak dany sprzęt sprawdza się po latach. W tym przewodniku omawiamy głównych pretendentów do tytułu najlepszej konsoli retro do kolekcjonowania, biorąc pod uwagę jakość gier, optymalizację PAL oraz dostępność na rynku.

Super Nintendo (SNES): Waga ciężka 16-bitowych RPG-ów i platformówek

Super Nintendo Entertainment System (SNES) jest powszechnie uznawany za szczytowe osiągnięcie dwuwymiarowego pixel artu, napędzane bezkonkurencyjną passą tytułów first-party od Nintendo i arcydzieł Squaresoftu. O sile tego systemu zadecydowały definiujące całe gatunki platformówki, takie jak Super Mario World czy Donkey Kong Country, które wyciskały ze sprzętu absolutne maksimum. Jednak ocena biblioteki SNES w Europie wymaga uwzględnienia istotnego problemu: braków w kluczowych gatunkach.

Choć konsola słynie z doskonałych RPG-ów na Super Nintendo, europejscy gracze w latach 90. zostali niemal całkowicie pominięci. Hity pokroju Chrono Trigger, EarthBound czy Final Fantasy VI nigdy nie doczekały się oficjalnego wydania PAL. Co więcej, blokada regionalna w grach retro sprawia, że standardowe europejskie konsole SNES (model SNSP-001) nie są w stanie fizycznie pomieścić ani uruchomić kartridży NTSC. Aby zagrać w te tytuły na oryginalnym sprzęcie, wymagający kolekcjonerzy muszą zamontować przełącznik 60 Hz oraz chip Super CIC, ewentualnie skorzystać z wysokiej jakości adaptera przelotowego.

Stan zachowania to kolejna duża przeszkoda w przypadku biblioteki SNES. Nintendo postawiło na kartonowe opakowania, przez co gry retro w wydaniach CIB (Complete In Box) są niezwykle delikatne, drogie i trudne do znalezienia w idealnym stanie. Większość kolekcjonerów decyduje się na same kartridże (loose), które są znacznie bardziej przystępne cenowo. Kupując same kartridże, należy jednak uważać na mocne żółknięcie plastiku – to reakcja chemiczna wywołana przez bromowane środki zmniejszające palność, obecne w tworzywie ABS, z którego wykonano zarówno obudowy konsol, jak i same kartridże.

Sega Mega Drive: Porty z automatów, Blast Processing i plastikowe pudełka

Sega przyjęła zupełnie inne podejście do kwestii opakowań i marketingu, dzięki czemu kolekcjonowanie gier na Mega Drive to dziś czysta przyjemność. Zamiast delikatnych kartoników, jak u Nintendo, Sega w przeważającej większości swoich wydań stosowała twarde, plastikowe pudełka typu clamshell. Są one niezwykle trwałe, co oznacza, że możesz bez problemu zapełnić półkę grami retro w wydaniach CIB w stanie idealnym, bez płacenia zaporowych cen typowych dla 16-bitowych tytułów Nintendo.

Sama konsola może pochwalić się jednym z najbardziej bezkompromisowych, zorientowanych na gry arcade katalogów w historii branży. W jej bibliotece znajdziemy rewelacyjne shoot’em upy, takie jak Thunder Force IV, dynamiczne gry sportowe oraz znakomite ekskluzywy na Mega Drive, w tym Streets of Rage 2 i Gunstar Heroes. Procesor Motorola 68000 pozwalał na błyskawiczne operowanie duszkami na ekranie, co dało początek słynnej kampanii marketingowej „Blast Processing” i zawrotnie szybkiej rozgrywce w Sonic the Hedgehog.

Niestety, europejskie doświadczenia z Mega Drive psuła kiepska konwersja do formatu PAL. Wczesne wydania PAL w ogóle nie były optymalizowane – gry tworzone z myślą o telewizorach NTSC pracujących w 60 Hz były po prostu spowalniane, aby działać na europejskich odbiornikach 50 Hz. Skutkowało to rozgrywką wolniejszą o 17% oraz wielkimi, spłaszczającymi obraz czarnymi pasami na górze i dole ekranu. Zamontowanie przełącznika 50/60 Hz oraz języka we wczesnym modelu Model 1 konsoli Mega Drive (np. 1601-05) jest praktycznie niezbędne, by cieszyć się tą biblioteką w jej oryginalnej prędkości.

Sony PlayStation (PS1): Narodziny 3D i gigantyczny katalog JRPG-ów

Oryginalne PlayStation zrewolucjonizowało rynek gier wideo, porzucając kartridże na rzecz płyt CD-ROM. Ten krok drastycznie obniżył koszty produkcji, co zaowocowało gigantyczną biblioteką liczącą ponad 3000 tytułów na całym świecie. Pod względem samej liczby gier i ich różnorodności PS1 to dla wielu najlepsza biblioteka gier retro, oferująca wszystko – od przedziwnych, eksperymentalnych produkcji pokroju LSD: Dream Emulator, po wielodyskowe, rozbudowane fabularnie hity, takie jak Metal Gear Solid czy Final Fantasy VII.

Kolekcjonując gry w Europie, prędzej czy później trafisz na dylemat: PS1 premierowe czarne grzbiety (black label) czy platynowe wydania (Platinum). Wydania premierowe (black label) to pierwsze nakłady sklepowe i to one osiągają najwyższe ceny kolekcjonerskie. Seria Platinum, łatwo rozpoznawalna po srebrnych ramkach i jednokolorowych nadrukach na płytach, stanowiła tańsze wznowienia. Choć gry z serii Platinum są bardzo przystępne cenowo, wielu kolekcjonerów nie lubi ich wyglądu na półce, co tworzy wyraźny podział cenowy na rynku.

Fizyczna degradacja nośników to specyficzny problem biblioteki PS1. W europejskich wydaniach PAL często stosowano niestandardowe, grubsze pudełka jewel case, aby pomieścić gry wielopłytowe oraz obszerne, wielojęzyczne instrukcje. Pudełka te są wyjątkowo kruche – wyłamane zawiasy, pęknięte fronty i połamane tacki na płyty to chleb powszedni. Dodatkowo nośniki optyczne niosą ze sobą ryzyko głębokich rys oraz utleniania warstwy odblaskowej (tzw. disc rot), dlatego kupujący muszą sprawdzać spód płyt PS1 znacznie dokładniej niż w przypadku kartridży.