Odnawianie plastikowej obudowy i usuwanie śladów po markerze

Kilkadziesiąt lat temu wypożyczalnie kaset i gier wideo oraz rodzice często pisali nazwiska lub numery inwentarzowe bezpośrednio na plastikowych obudowach gier za pomocą niezmywalnego markera. Na szczęście możesz usunąć marker permanentny z obudowy NES, stosując prosty chemiczny trik. Weź standardowy marker suchościeralny do tablic i zamaluj nim dokładnie stare ślady po permanentnym tuszu. Rozpuszczalnik zawarty w markerze suchościeralnym reaktywuje zaschnięty tusz, co pozwoli bez trudu zetrzeć oba ręcznikiem papierowym.

Kolejnym powszechnym problemem są zaschnięte, pożółkłe naklejki z cenami oblepiające plastik. Aby usunąć je bezpiecznie, zalecamy użycie heptanu (często sprzedawanego pod marką Bestine) lub standardowej benzyny do zapalniczek. Te łagodne rozpuszczalniki bezpiecznie rozpuszczają stary klej bez topienia ani wygładzania fakturowanego tworzywa ABS obudowy kartridża. Nigdy nie używaj acetonu ani zmywacza do paznokci, ponieważ momentalnie stopią plastik.

Pracując z płynnymi rozpuszczalnikami w pobliżu środka kartridża, zawsze podejmij środki ostrożności, aby zabezpieczyć grafikę gry. Zalecamy oderwanie kilku pasków malarskiej taśmy papierowej o niskiej sile klejenia i ostrożne zamaskowanie krawędzi papierowej etykiety. Daje to pewność, że przypadkowa kropla benzyny do zapalniczek lub alkoholu nie wsiąknie we włókna papieru i nie spowoduje trwałych plam.

Problemy po stronie konsoli: chip blokady PAL i 72-pinowe złącze

Jeśli wiesz już, jak perfekcyjnie wyczyścić kartridże NES, a gra nadal nie chce się uruchomić, problem leży prawdopodobnie w samej konsoli. Nintendo wyposażyło oryginalny system w chip blokujący 10NES – zabezpieczenie mające zapobiegać uruchamianiu gier nielicencjonowanych oraz importów z innych regionów. Wyczyszczenie gier NES PAL to tylko połowa sukcesu; konsola i kartridż muszą pomyślnie przeprowadzić elektroniczną synchronizację (handshake), aby ominąć ten chip.

Na rynkach europejskich sprawę dodatkowo komplikuje fragmentacja regionalna. Rynek PAL został podzielony na PAL A (Wielka Brytania, Włochy, Australia) oraz PAL B (Skandynawia, Niemcy, Francja, a także Polska). Jeśli konsola PAL A spróbuje odczytać idealnie czysty kartridż PAL B, chip blokady nie zaliczy weryfikacji, co poskutkuje migającą czerwoną diodą zasilania. Zawsze upewnij się, że kod regionu gry zgadza się z Twoim egzemplarzem konsoli.

Jeśli regiony się zgadzają, a gra jest nieskazitelnie czysta, brak startu niemal zawsze wynika ze zużytego złącza 72-pin NES wewnątrz konsoli. Mechanizm ładowania kartridża od przodu (w stylu magnetowidu VHS) powoduje, że wewnętrzne piny konsoli wyginają się do tyłu za każdym razem, gdy gra jest wciskana w dół. Po dekadach piny te tracą swoją sprężystość i przestają mocno dociskać styki kartridża. Jeśli wyczyszczenie gry nie pomaga, kolejnym niezbędnym krokiem jest otwarcie konsoli i wygotowanie oryginalnego 72-pinowego złącza w wodzie w celu przywrócenia mu sprężystości lub jego całkowita wymiana.

FAQ

Czy mogę użyć spirytusu salicylowego lub aptecznego do czyszczenia gier NES?

Tak, ale upewnij się, że jest to alkohol izopropylowy o stężeniu 90% lub wyższym. Niższe stężenia, takie jak standardowy 70% spirytus apteczny, zawierają za dużo wody. Nadmiar wody paruje dłużej i z czasem może powodować rdzewienie miedzianych pinów.

Dlaczego w moim NES miga czerwona dioda?

Migająca czerwona dioda jest wywoływana przez chip blokady konsoli NES, gdy ta nie może prawidłowo odczytać kartridża z grą. Wyczyszczenie pinów kartridża w celu usunięcia brudu i tlenków lub naprawa wewnętrznego 72-pinowego złącza konsoli zazwyczaj rozwiązuje ten problem.

Czy warto używać Brasso do czyszczenia retro kartridży?

Nie, Brasso to ścierna pasta do polerowania metalu, która zdziera ochronną warstwę złocenia z pinów kartridża. Po odsłonięciu surowa miedź błyskawicznie się utlenia. Do bezpiecznego czyszczenia stosuj wyłącznie wysokoprocentowy alkohol izopropylowy lub zwykłą białą gumkę ołówkową.

Jakiego śrubokręta potrzebuję do otwarcia gry na NES?

Do większości standardowych kartridży NES potrzebny jest śrubokręt Gamebit 3.8mm. Jednak wczesne wydania z lat 1986–1987, znane jako warianty 5-screw, można otworzyć zwykłym, małym śrubokrętem płaskim. Przed zakupem narzędzi zawsze sprawdź tył obudowy.

Podsumowanie

Wiedza o tym, jak bezpiecznie czyścić kartridże NES, pozwala zachować te klasyczne tytuły w stanie gotowym do gry dla przyszłych pokoleń. Omijając pokusę dmuchania w piny, stawiając na alkohol izopropylowy o wysokim stężeniu i wiedząc, kiedy sięgnąć po zwykłą białą gumkę, możesz ocalić pozornie martwe gry przed wyrzuceniem do kosza. W RetroBroker stosujemy dokładnie te same techniki konserwacji, dbając o to, by każdy egzemplarz retro sprzętu był traktowany z szacunkiem, na jaki zasługuje jego historia. Daj sobie czas, używaj właściwych narzędzi, a Twoja kolekcja vintage będzie działać bezbłędnie przez kolejne dekady.