1. Sync-on-Luma: Wybierz kabel ze zsynchronizowanym sygnałem Luma (Sync-on-Luma), a nie Composite Video Sync. Eliminuje to ukośne pasy (jailbars) i zakłócenia szachownicowe na nowoczesnych ekranach.
2. Kondensatory w kablu: PS1 a PS2: Nie używaj kabla RGB SCART przeznaczonego do PlayStation 2 na konsoli PlayStation 1. Płyta główna PS1 nie posiada kondensatorów sprzęgających na liniach wideo C-Sync; z tego względu właściwy kabel rgb scart do ps1 musi posiadać kondensatory 220uF wlutowane bezpośrednio we wtyczce SCART. Użycie kabla z PS2 (który tych kondensatorów nie ma) na PS1 poskutkuje wyblakłym obrazem, który stopniowo ściemnia się do czerni.

Kabel RGB SCART rozwiązuje również znany problem z brakiem kolorów w systemie PAL („colour defect”). Ponieważ nieprzerobione PAL PS1 nie potrafi wygenerować prawidłowej fali nośnej koloru NTSC przez kabel kompozytowy, uruchomienie gry NTSC 60Hz przez FreePSXBoot na zwykłym żółtym kablu da obraz czarno-biały lub zniekształcony tęczowymi pasami. Standard RGB całkowicie omija kodowanie kolorów NTSC/PAL, gwarantując pełną, nasyconą paletę barw zarówno w 50Hz, jak i w 60Hz.

Szybkie rozwiązania HDMI do nowoczesnych płaskich ekranów

Jeśli Twój telewizor 4K nie ma wejścia SCART, unikaj tanich, niemarkowych przejściówek „PS2 to HDMI” — przetwarzają one wyłącznie sygnały 480i i bardzo często w ogóle nie radzą sobie z rozdzielczością 240p z PS1. Zamiast nich wybierz dedykowany adapter plug-and-play, taki jak RAD2X, który pobiera czysty sygnał RGB z konsoli i podwaja linie obrazu do 480p przez HDMI przy zerowym opóźnieniu (input lag).

Emulatory napędów optycznych (ODE) i kompatybilność modyfikacji według modeli

Z biegiem lat lasery się zużywają, a rzadkie wydania PAL osiągają wysokie ceny, dlatego wielu graczy decyduje się na emulator napędu optycznego (ODE). Moduł ODE zastępuje lub omija napęd CD-ROM za pomocą czytnika kart SD, zapewniając błyskawiczne wczytywanie gier, bezproblemową obsługę 60Hz bez blokady regionalnej oraz brak mechanicznego zużycia podzespołów.

Kompatybilność z ODE jest jednak ściśle powiązana z konkretnymi rewizjami płyt głównych, co czyni tę część naszego poradnika kupującego playstation 1 kluczową, jeśli planujesz pożegnać się z płytami:

• XStation: Uznawany za najlepszy ODE dla PS1, XStation wymaga odlutowania kilku nóżek na płycie głównej, wlutowania płytki montażowej QSB (Quick Solder Board) i całkowitego usunięcia napędu CD. Jest kompatybilny wyłącznie z płytami głównymi PU-8 (późnymi) oraz PU-18. W Europie oznacza to konieczność zakupu modelu SCPH-5502 (który w 100% posiada płytę PU-18). Niektóre późne sztuki SCPH-1002 i bardzo wczesne SCPH-7002 również posiadają pasujące płyty, ale w ciemno gwarancję daje tylko SCPH-5502.
• PSIO: Urządzenie PSIO przypomina klasyczny kartridż wpinany w tylny port Parallel I/O, co pozwala zachować fabryczny napęd i odpalać zwykłe płyty CD w dowolnym momencie. Działa z modelami SCPH-1002, SCPH-5502, SCPH-7002 oraz SCPH-7502. Pamiętaj, że nie jest to rozwiązanie czysto plug-and-play: konsolę i tak trzeba rozkręcić i wlutować od spodu płyty małą, 4-żyłową płytkę switchboard, by kartridż mógł komunikować się z systemem.
• SCPH-9002 i SCPH-102: Ani XStation, ani PSIO nie działają na konsolach SCPH-9002 oraz smukłej PSone (SCPH-102) ze względu na brak portu Parallel oraz wysoki stopień integracji układów scalonych na płytach (PU-23 i PM-41).

Kontrolery, karty pamięci i checklista kolekcjonera wydań w pudełku

Podczas kompletowania zestawu akcesoria mają równie duże znaczenie, co sam model konsoli. W epoce PS1 Sony wydało trzy zasadnicze wersje kontrolerów:

1. Oryginalny pad cyfrowy (SCPH-1080): Dodawany do modeli SCPH-1002 i SCPH-5502. Nie posiada gałek analogowych ani silniczków wibracji, dzięki czemu jest bardzo lekki i idealny do bijatyk 2D oraz platformówek pokroju Rayman czy Crash Bandicoot.
2. Dual Analog Controller (SCPH-1180): Wypuszczony na krótko w 1997 roku przed modelem DualShock. Wyróżnia się dłuższymi uchwytami, wklęsłymi gałkami oraz trzecim trybem diody LED („Flightstick” — zielone światło). W europejskiej wersji PAL usunięto z niego silniczek wibracji przed premierą.
3. DualShock (SCPH-1200) i PSone DualShock (SCPH-110): Rynkowy standard z gumowanymi, wypukłymi gałkami i dwoma silniczkami wibracji. Niezbędny do gry w Ape Escape i wysoce zalecany do takich tytułów jak Gran Turismo czy Metal Gear Solid.

Do zapisywania stanu gry kupuj wyłącznie oryginalne karty pamięci Sony 15 bloków (SCPH-1020 lub SCPH-119). Nieoficjalne karty „Mega Memory” z końca lat 90., które miały mieścić od 30 do 120 bloków, opierają się na kompresji danych w locie i bankach pamięci przełączanych przyciskami — potrafią bez ostrzeżenia uszkodzić wszystkie zapisy.

Jeśli polujesz na konsolę PAL w wydaniu kompletnym w pudełku (Complete in Box / CIB) na swoją półkę, przed zapłaceniem wyższej kwoty upewnij się, że zestaw zawiera:

• Pudełko i wytłoczki: Wczesne wersje SCPH-1002 i SCPH-5502 miały solidne wytłoczki ze sprasowanego kartonu lub styropianu, natomiast późniejsze wydania Value Pack korzystały z cieńszych tekturowych przekładek.
• Demo One: Prawie każda konsola PAL miała w zestawie płytę demonstracyjną Demo One (ze słynnymi demami technologicznymi T-Rexa i płaszczki) w dedykowanej tekturowej kopercie.
• Adapter Euro-AV: Oryginalne europejskie zestawy zawierały małą czarną kostkę-przejściówkę z chinchy na SCART, dołączaną obok standardowego kabla kompozytowego.
• Stan obudowy: Skontroluj górną pokrywę i gniazda kontrolerów pod kątem żółknięcia od promieni UV (utlenianie bromu). Sprawdź, czy klapka napędu otwiera się płynnie po wciśnięciu przycisku Eject — zacinający się mechanizm to typowy objaw zalania słodkim napojem lub zmęczenia plastikowych sprężyn.

Chwila — a może lepiej po prostu kupić PlayStation 2 lub PS3?

Naturalnym pytaniem podczas zakupu używanego playstation 1 jest to, czy nie lepiej odpuścić sobie pierwotną konsolę i wybrać kompatybilne wstecznie PlayStation 2 lub PlayStation 3. Choć to wygodne, oba te rozwiązania wymagają kompromisów.

PlayStation 2 uruchamia płyty z PS1 sprzętowo (jako procesor wejścia/wyjścia dla gier z PS2 konsola wykorzystuje procesor R3000A z PS1). Jednak odczyt płyt CD-ROM zmusza napęd PS2 do pracy na wysokich obrotach, co mocno zużywa delikatną cewkę lasera CD w PS2. Ponadto późniejsze modele slim PS2 (SCPH-75003 i nowsze) przeszły na częściową emulację, co skutkuje błędami w niektórych grach na PS1, a wymuszanie sygnału 240p przy grach NTSC 60Hz na europejskim PS2 może powodować przesunięcie obrazu w pionie.

Każdy model PlayStation 3 (Fat, Slim oraz Super Slim) potrafi odczytywać płyty z PS1, niezależnie od tego, czy wspiera gry z PS2. Na PS3 gry z pierwszego PlayStation działają jednak wyłącznie na zasadzie emulacji programowej. Mimo że to wygodna opcja pod nowoczesne telewizory HDMI, emulacja na PS3 dodaje kilka klatek opóźnienia obrazu (input lag) — co sprawia, że gry rytmiczne, jak PaRappa the Rapper, czy dynamiczne strzelanki stają się zauważalnie trudniejsze — a puryści CRT nie uzyskają z niej natywnego sygnału 240p przez złącze RGB SCART.

FAQ

Który model PS1 jest najbardziej niezawodny do grania z płyt?

W Europie najtrwalsze napędy posiadają smukłe PSone (SCPH-102) oraz ostatni duży model (SCPH-9002), co zawdzięczają ulepszonym modułom lasera KSM-440BAM i KSM-440AEM oraz niższym temperaturom pracy podzespołów.

Czy konsola PAL PS1 odtworzy gry w formacie NTSC?

Fabrycznie nie, ze względu na blokadę regionalną. Można ją jednak bez problemu ominąć bez lutowania za pomocą karty pamięci z programem FreePSXBoot. Do uzyskania prawidłowego, kolorowego obrazu z gry NTSC na nieprzerobionej konsoli PAL niezbędny będzie wówczas kabel RGB SCART.

Czy model SCPH-1002 rzeczywiście oferuje najlepszą jakość dźwięku?

Mimo że model SCPH-1002 posiada bezpośrednie wyjścia audio RCA oraz ceniony przetwornik DAC marki AKM, różnica w brzmieniu względem nowszych wydań, takich jak SCPH-5502, jest ledwo zauważalna na standardowym sprzęcie audio i nie rekompensuje problemów z jego awaryjnym, wczesnym napędem laserowym.

Czy kontrolery i karty pamięci z PS1 pasują do smukłego PSone?

Tak, wszystkie oryginalne cyfrowe kontrolery PlayStation, pady DualShock oraz oficjalne karty pamięci o pojemności 15 bloków są w pełni kompatybilne ze wszystkimi wersjami konsol PS1 Fat oraz PSone Slim.

Podsumowanie: Wybór właściwego PlayStation do Twojego zestawu

Dobór idealnej konsoli zależy od tego, jak zamierzasz na niej grać. Jeśli marzy Ci się klasyczne szare PlayStation, które w razie potrzeby pozwoli skorzystać z karty FreePSXBoot, podpiąć PSIO lub z czasem zamontować napęd XStation ODE, szukaj wersji SCPH-5502 lub SCPH-7502. Jeżeli modyfikacje sprzętowe zupełnie Cię nie interesują i zależy Ci jedynie na solidnym, kompaktowym sprzęcie do bezproblemowego ogrywania oryginalnych płyt PAL przez lata, postaw na model SCPH-9002 lub smukłe PSone (SCPH-102).

Bez względu na to, którą rewizję wybierzesz, połącz ją z oryginalną kartą pamięci Sony 15 bloków oraz właściwym kablem RGB SCART z obsługą Sync-on-Luma (bądź adapterem HDMI RAD2X), aby cieszyć się 32-bitową grafiką dokładnie tak, jak zaplanowali to twórcy gier. W RetroBroker skrupulatnie weryfikujemy stan modułów laserowych, talerzyków napędów oraz gniazd padów w każdej oferowanej konsoli PlayStation 1 — dzięki temu masz pewność, że od razu wrócisz do ulubionych klasyków bez konieczności stawiania konsoli do góry nogami.