PS2, Xbox czy GameCube: kompletny przewodnik zakupowy po 6. generacji

Wybór między PS2, Xbox a GameCube to coś więcej niż tylko powrót do ulubionych gier z dzieciństwa; wymaga on odnalezienia się w gąszczu starzejącego się sprzętu, blokad regionalnych i kompatybilności ze współczesnymi ekranami. Z tego poradnika dowiesz się dokładnie, na które konsole 6. generacji warto polować, jak rozpoznać niezawodne rewizje sprzętowe oraz jakie zabiegi konserwacyjne są niezbędne, aby działały bez zarzutu do dziś. Choć przejście w pełny trójwymiar nabrało w tej erze niesamowitego rozpędu, sam sprzęt ma już kilkadziesiąt lat i wymaga odpowiedniej troski.

Rewizje sprzętowe: PS2 vs Xbox vs GameCube

Gdy planujesz kupić retro konsole w Europie i innych regionach PAL, wybór konkretnej rewizji sprzętowej zadecyduje o tym, ile pracy trzeba będzie w nią włożyć. Przykładowo, PlayStation 2 dzieli się zasadniczo na masywne modele „Fat” (serie SCPH-30000 i SCPH-50000) oraz późniejsze, odchudzone wersje „Slim” (serie SCPH-70000 i SCPH-90000). Wersja Fat jest idealna do instalacji dysku twardego dzięki wbudowanej zatoce rozszerzeń (Expansion Bay), co pozwala całkowicie odciążyć napęd optyczny. Z kolei Slim jest niezwykle kompaktowa, ale zmaga się ze znaną wadą konstrukcyjną: taśma lasera potrafi się odkleić, wygiąć ku górze i trwale porysować płyty z grami, zostawiając idealnie okrągłą rysę.

Oryginalny Microsoft Xbox ukazał się w wersjach od 1.0 do 1.6b, przy czym wczesne egzemplarze mają katastrofalną wadę fabryczną. Rewizje od 1.0 do 1.5 wyposażono w wadliwy aerogelowy kondensator zegara (clock capacitor), z którego z czasem wycieka żrący elektrolit, niszcząc ścieżki płyty głównej i trwale uśmiercając konsolę, jeśli nie zostanie w porę usunięty. Późniejsze modele 1.6 wyeliminowały ten problem, wprowadzając jednak drobne niekompatybilności enkodera wideo z garstką gier.

Jeśli chodzi o rewizje sprzętowe GameCube, Nintendo postawiło na prostotę, ale jeden konkretny model jest znacznie ważniejszy od pozostałych. Warto polować wyłącznie na wersję DOL-001, łatwo rozpoznawalną po obecności dwóch portów z tyłu obudowy: analogowego Analogue AV oraz cyfrowego Digital AV. W późniejszej rewizji DOL-101 Nintendo po cichu usunęło port Digital AV, aby obniżyć koszty produkcji, co drastycznie ogranicza opcje podłączenia wideo wysokiej jakości.

Poza samą budową konsol, regiony PAL borykają się z historycznym zaszłościami standardu telewizyjnego 50 Hz. Wiele wczesnych tytułów na wszystkie trzy platformy działało z przeplotem w 50 Hz, co skutkowało wielkimi czarnymi pasami na górze i dole ekranu oraz rozgrywką wolniejszą o około 17 procent w porównaniu z wydaniami NTSC. Porównując PS2 i GameCube w wersji PAL, przed zakupem gry zawsze warto sprawdzić, czy dany tytuł oferuje w menu opcję przełączenia na 60 Hz.

Opcje sygnału wideo na współczesnych ekranach

Podłączenie tych konsol do nowoczesnego telewizora wymaga czegoś więcej niż zwykłego kabla kompozytowego (chinch), jeśli zależy Ci na czytelnym obrazie. W przypadku GameCube poszukiwany model DOL-001 nie ma sobie równych. Port Digital AV obsługuje świetne adaptery HDMI typu plug-and-play, takie jak Carby czy Retro-Bit Prism. Urządzenia te pobierają bezpośrednio cyfrowy sygnał wideo – pierwotnie zaprojektowany dla oficjalnych kabli komponentowych Nintendo – zapewniając ostry jak brzytwa, pozbawiony opóźnień obraz w 480p od razu po podłączeniu.

Oryginalny Xbox natywnie obsługuje wyjście komponentowe (YPbPr), co było ogromnym atutem w czasach jego świetności. Jednak w standardowych konsolach PAL rozdzielczości z progresywnym skanowaniem (480p i 720p) zostały zablokowane w menu systemowym. Odblokowanie trybów HD wymaga wykonania softmodu i przełączenia regionu wideo konsoli z PAL na NTSC. Po tej operacji Xbox generuje jeden z najostrzejszych obrazów w całej generacji.

PlayStation 2 stanowi największe wyzwanie dla współczesnych ekranów. Choć dobrej jakości kable komponentowe do konsol retro są tanie i łatwo dostępne, generowany przez konsolę obraz jest dość miękki. Co gorsza, zdecydowana większość europejskiej biblioteki PAL PS2 jest zablokowana w formacie 50i (z przeplotem). Współczesne telewizory kiepsko radzą sobie z usuwaniem przeplotu (deinterlacing), co daje rozmyty, migoczący obraz i zauważalny input lag. Aby uzyskać najlepsze rezultaty, kabel komponentowy od PS2 warto podłączyć przez dedykowany upscaler retro, taki jak RetroTINK 5X lub RetroTINK 4K, który bez opóźnień przetwarza sygnał z przeplotem.

Napędy optyczne i realia serwisowe

Kupując te platformy dzisiaj, trzeba liczyć się z tym, że ich napędy optyczne powoli odmawiają posłuszeństwa. PS2 od Sony korzysta z laserów z serii KHS-400, które często ulegają wypaleniu lub rozkalibrowaniu. Zamiast w nieskończoność wymieniać je na tanie zamienniki, najlepszym sposobem na zachowanie sprzętu jest instalacja exploita Free McBoot na karcie pamięci. Pozwala on uruchamiać kopie zapasowe gier bezpośrednio z wewnętrznego dysku twardego SATA (w modelach Fat) lub przez sieć lokalną SMB (w modelach Slim), całkowicie omijając czytnik płyt.

Równie istotna jest odpowiednia konserwacja oryginalnego Xboxa, ponieważ montowane w nim napędy DVD marek Thomson, Philips i Samsung psują się na potęgę. Ponieważ Xbox paruje swój dysk twardy z płytą główną za pomocą unikalnego klucza (EEPROM), uszkodzony napęd DVD uniemożliwia uruchomienie oprogramowania potrzebnego do wymiany padającego dysku. Wykonanie softmodu, zgranie kopii zapasowej klucza EEPROM i wymiana starego dysku IDE na nowoczesny nośnik SATA za pomocą adaptera to absolutna konieczność, którą należy przeprowadzić, zanim napęd całkowicie przestanie czytać płyty.

Napędy optyczne w konsoli Nintendo GameCube uchodzą za najtrwalsze z całej trójki dzięki wysokiej jakości podzespołom Matsushita. Mimo to starzejące się lasery mogą z czasem mieć problem z odczytem płyt, zwłaszcza gier dwuwarstwowych mini-DVD. Zwykle wystarczy jednak prosta kalibracja potencjometru na płytce napędu, aby zmniejszyć opór i lekko podbić moc wiązki lasera.